Tasarım Süreci Çalışma Sayfası: Problemden Prototipe

Bu etkinlik ne işe yarar?

Öğrenci gerçek bir sınıf sorununu (masadan düşen ve kaybolan kalemler) tasarım sürecinin adımlarıyla çözer: problemi tanımlar, ölçüt ve kısıtları belirler, birden fazla fikir üretir, seçtiği fikrin ölçülü eskizini çizer ve prototipini test eder. Sayfa, sürecin her adımını tek A4 üzerinde görünür kılar; öğretmen hangi adımda desteğe ihtiyaç olduğunu kolayca görür.

Uygulama adımları

1. Sorunu sınıfta gözlemletin: “Bugün kaç kalem yere düştü? Neden?” Öğrenciler problemi kendi cümleleriyle anlatsın.
2. Sayfadaki süreç şeridini gösterin. Ölçüt (ürünün yapması gereken) ile kısıt (uymak zorunda olduğumuz sınır) arasındaki farkı örnekle açıklayın.
3. Fikir kutularına en az üç farklı fikir çizdirin; “Kötü fikir yoktur, önce çok fikir üretelim” diyerek fikirleri değerlendirmeyi sonraya bırakın.
4. Öğrenci bir fikri seçip nedenini yazsın, noktalı alana ölçüleriyle (cm) eskizini çizsin.
5. Prototipi atık malzemeyle yaptırın. Test tablosunda her ölçütü kontrol edip ürünü nasıl geliştireceğini yazsın.

Değerlendirme

Bu etkinliğin tek bir doğru yanıtı yoktur; aşağıdaki ölçütlerle değerlendirin:

• Problemi kimi etkilediğini ve neden oluştuğunu belirterek tanımladı mı?
• Birbirinden farklı en az üç fikir üretti mi?
• Seçtiği fikrin eskizinde en az iki ölçü (cm) gösterdi mi?
• Test sonucunu ölçütlerle karşılaştırıp en az bir geliştirme önerisi yazdı mı?

Kazanımlar

• Günlük yaşamdan bir tasarım problemini tanımlar; ölçüt ve kısıtları belirler. (Program kodu doğrulanmalı)
• Probleme yönelik farklı fikirler üretir, fikirlerini eskizle ifade eder ve ürününü ölçütlere göre değerlendirir. (Program kodu doğrulanmalı)

Özel gereksinimler için uyarlamalar

• Çizimde zorlanan ya da ince motor güçlüğü olan öğrenciler fikirlerini eskiz yerine hazır şekillerden (kare, daire, dikdörtgen) kesip yapıştırarak ya da sözlü anlatarak gösterebilir.
• Yürütücü işlevlerde (planlama, sıralama) güçlük çeken öğrenciler için sayfayı bölümlere katlayın; her bölüm bitince öğretmen onayıyla sonrakine geçilsin.
• Fikir üretmekte zorlanan öğrencilere üç başlangıç ipucu verin: "bölmeli kutu", "askılı düzenek", "dönen tabla"; öğrenci birini seçip geliştirsin.
• Makas ve yapıştırıcı kullanımında güvenlik riski olan öğrencilerde kesme işlerini öğretmen ya da eş yapsın; öğrenci ölçme ve birleştirmeyi üstlensin.
• Hızlı ilerleyen öğrenciler test sonucuna göre ürünün ikinci sürümünü tasarlayıp iki sürümü karşılaştırsın.

Yayın: 1 Kasım 2026